เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

ADM แก้จนคนตานี ถอดบทเรียน “1 ADM 10 ครัวเรือน”

ชี้ Quick Win สร้างรายได้จริง พร้อมเผยโจทย์ท้าทายสู่ความยั่งยืน

วันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ณ ห้องเจริญประดิษฐ์ ชั้น 3 สำนักงานวิทยาเขตปัตตานี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ได้จัดกิจกรรมสรุปผลและถอดบทเรียน “ADM พื้นที่นำร่อง สร้างรายได้เร่งด่วน (Quick Win) เพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนยากจน จังหวัดปัตตานี” ภายใต้โครงการวิจัยแก้จน ปีที่ 3 ระยะที่ 3 หลังดำเนินงานต่อเนื่องกว่า 4 เดือน โดยใช้กลไก “1 ADM ดูแล 10 ครัวเรือน” ครอบคลุม 9 อำเภอ เพื่อเร่งสร้างรายได้และยกระดับคุณภาพชีวิตของครัวเรือนยากจนผ่านการติดตามอย่างใกล้ชิดและการสนับสนุนอาชีพที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละพื้นที่ ทั้งการเลี้ยงไก่ไข่ ปลูกผักสวนครัว เพาะเห็ด เลี้ยงปลาดุก งานแปรรูปอาหาร งานฝีมือ และบริการซักรีด ซึ่งหลายครัวเรือนสามารถเริ่มมีรายได้หมุนเวียน ลดรายจ่าย และเกิดความมั่นใจในการประกอบอาชีพมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ผลจากการถอดบทเรียนร่วมกันของเหล่า ADM ทั้ง 9 อำเภอ ผ่านกระบวนการ “Documenting Decisions” พบว่า ตัวชี้วัดที่มีคะแนนต่ำที่สุด 3 ลำดับ ได้แก่ “มีเงินออม” “มีตลาดรองรับ” และ “มีทักษะอาชีพ” สะท้อนว่า แม้ครัวเรือนจำนวนมากจะเริ่มสร้างรายได้ได้จริง แต่ยังคงเผชิญข้อจำกัดด้านความมั่นคงทางการเงิน การเข้าถึงตลาด และการพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการต่อยอดอาชีพในระยะยาว ขณะเดียวกัน ยังพบปัญหาและอุปสรรคสำคัญจากพื้นที่ เช่น การไม่มีเงินทุนต่อยอด ขาดทักษะในการผลิตสินค้า ไม่มีเวลาเพราะต้องทำงานประจำ เริ่มทำแล้วเลิกกลางทาง รวมถึงปัญหาการขายสินค้าไม่ได้และไม่มีลูกค้ารองรับ ซึ่งล้วนเป็นเงื่อนไขที่ทำให้บางครัวเรือนยังไม่สามารถขยับไปสู่ความมั่นคงได้เต็มที่ นอกจากนี้ ที่ประชุมยังสะท้อนร่วมกันว่า “สภาพอากาศและสภาพแวดล้อมของพื้นที่” เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความล้มเหลวของบางกิจกรรมอาชีพ ทั้งฝนตกต่อเนื่อง น้ำท่วม ภัยแล้ง และข้อจำกัดด้านทรัพยากรในพื้นที่ ซึ่งกระทบโดยตรงต่อการสร้างรายได้ของครัวเรือน

ดร.ไอร์นี แอดะสง กล่าวว่า หัวใจสำคัญของการแก้จนไม่ใช่เพียงการช่วยเหลือระยะสั้น แต่คือการทำให้ครัวเรือนสามารถลุกขึ้นยืนได้ด้วยตนเอง โดยข้อมูลและบทเรียนที่ได้จะถูกนำไปพัฒนารูปแบบการสนับสนุนให้ตอบโจทย์แต่ละครัวเรือนมากยิ่งขึ้น ขณะที่ นางสาวฮุสนา ดาแม สะท้อนว่า “เมื่อเราติดตามใกล้ชิด เราเห็นพัฒนาการของครัวเรือนจริง ๆ จากคนที่ไม่กล้าลอง วันนี้หลายคนเริ่มมีรายได้ และเริ่มเชื่อว่าตัวเองไปต่อได้” ด้าน นางสาววราตีผ๊ะ วาแมง กล่าวว่า “Quick Win ไม่ใช่แค่การสร้างรายได้เร็ว แต่คือการสร้างความหวังและแรงจูงใจ เมื่อครัวเรือนเห็นผลลัพธ์จริง เขาจะเริ่มอยากพัฒนาตัวเองต่อ” ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า การขับเคลื่อน “1 ADM 10 ครัวเรือน” ไม่ได้เป็นเพียงโครงการช่วยเหลือระยะสั้น แต่กำลังกลายเป็นต้นแบบการแก้จนเชิงพื้นที่ ที่ใช้ข้อมูลจริง การติดตามจริง และการมีส่วนร่วมจริง เพื่อพาครัวเรือนค่อย ๆ ขยับจาก “อยู่รอด” ไปสู่ “อยู่ได้” และต่อยอดสู่ “ความยั่งยืน” อย่างเป็นรูปธรรมในอนาคต

ขอบคุณข้อมูลจากเพจ แก้จนคนตานี