เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

ถอดบทเรียนความสำเร็จ “ชุมชนต้นแบบ” จังหวัดปัตตานี สู่การสร้างสังคมปลอดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ

ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส) และเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ร่วมถอดบทเรียนการขับเคลื่อนงานจาก 3 พื้นที่ต้นแบบ ได้แก่ บ้านคู ตำบลนาบี อำเภอหนองจิก, บ้านห้วยเงาะ ตำบลทุ่งพลา อำเภอโคกโพธิ์ และบ้านเตราะแก่น ตำบลแป้น อำเภอสายบุรี เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้และต่อยอดสู่การขยายผลในพื้นที่อื่น

ทั้ง 3 ชุมชนได้ขับเคลื่อนงานอย่างต่อเนื่องผ่านประเด็นสำคัญ ได้แก่ งานบุญประเพณีปลอดเหล้า งานศพปลอดเหล้า งานบวชปลอดเหล้า การรณรงค์งดเหล้าครบพรรษา และการผลักดันนโยบายปลอดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชน จนเกิดการยอมรับและการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน

บทเรียนสำคัญสะท้อนว่า “เมื่อชุมชนเห็นโอกาส ก็สามารถเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นพลังในการสร้างสังคมปลอดปัจจัยเสี่ยงได้” โดยอาศัยกระบวนการสำคัญ ได้แก่ การจัดทำกติกาชุมชน การใช้ข้อมูลจากการสำรวจและคืนข้อมูลเป็นฐานในการตัดสินใจ การพัฒนาแกนนำชุมชนให้สามารถขับเคลื่อนงานได้ด้วยตนเอง การเชิดชูเกียรติผู้มีบทบาท การสร้างกลไกนโยบายทุกระดับ และการวิเคราะห์ต้นทุนทางสังคมเพื่อเชื่อมโยงพลังของภาคีเครือข่ายให้เกิดการขับเคลื่อนร่วมกัน

บทเรียนจากพื้นที่ต้นแบบครั้งนี้ ยืนยันว่าความสำเร็จของการสร้างชุมชนสุขภาวะไม่ได้เกิดจากการทำงานของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เกิดจากความร่วมมือของคนในชุมชน ภาคีเครือข่าย และการมีระบบการจัดการที่เข้มแข็ง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการสร้างสังคมที่ปลอดภัยและมีสุขภาวะอย่างยั่งยืน

ขอบคุณข้อมูลจากเพจ งดเหล้าใต้ล่าง