เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

สัมนาเครือข่ายสสย. ปลุกพลังทำงานขับเคลื่อนชุมชน สู่สังคมนิเวศสื่อสุขภาวะ

วันที่ 28-30 มีนาคม 2569 ณ โรงแรมนูโวซิตี้ บางลำพู กรุงเทพมหานคร

สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน(สสย.) จัดงานสัมนาเครือข่ายทั่วประเทศ ภายใต้โครงการ “พลังเยาวชนพลเมือง สื่อ สาน สร้างเมืองสำหรับทุกคน” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสานสัมพันธ์ระหว่างเครือข่าย ให้คณะทำงานจากเครือข่ายในแต่ละพื้นที่ได้ทำความรู้จักและแลกเปลี่ยนประเด็นการทำงาน ทั้งเครือข่ายที่มีประสบการณ์ทำงานในพื้นที่ร่วมกับสสย. เป็นเวลาหลายปี และเครือข่ายเชิงประเด็นใหม่ๆ ที่สสย.ดึงเข้ามาเสริมการทำงานให้เป็นนิเวศมากขึ้น อีกทั้งเพื่อให้แต่ละเครือข่ายได้มองเห็นเป้าหมายการขับเคลื่อนงานร่วมกับสสย. ในภาพใหญ่ ส่งผลให้สามารถออกแบบกระบวนการ กิจกรรมในพื้นที่เพื่อนำไปสู่เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ร่วมกัน โดยมีสาระสำคัญที่การเน้นสร้างความเข้าใจนิยามของคำว่า “นิเวศสื่อสุขภาวะ” ซึ่งเป็นคำสำคัญที่ สสย. ใช้ขับเคลื่อนงานมาโดยตลอด

สำหรับเนื้อหาการสัมนา ในวันแรกเป็นกระบวนการทำความรู้จักกัน เพื่อให้แต่ละเครือข่ายได้นำเสนอการทำงานในพื้นที่ของตนให้เพื่อนต่างภาคีได้รู้จักและเชื่อมโยงประเด็นการทำงานที่คล้ายกัน รวมถึงจุดเด่น จุดแข็ง และอุปสรรคปัญหาในแต่ละพื้นที่ การใช้เครื่องมือ MIDL for Inclusive Cities นำไปสู่การสร้างมุมมองความหมายใหม่ให้กับเมืองได้อย่างไร และส่งผลให้ปรากฎคนกลุ่มไหนที่สังคมไม่เคยให้คุณค่ามาก่อน

ในวันที่สองของการสัมนา ได้ชวนเครือข่ายทำความเข้าใจแนวคิด “นิเวศสื่อสุขภาวะ” ผ่านพื้นที่ 3 แบบ ได้แก่ พื้นที่สื่อสารที่เท่าทัน พื้นที่ปฏิสัมพันธ์ที่เท่าเทียมของคนหลากหลายสถานะ และพื้นที่ปฏิบัติการเรียนรู้ความเป็นพลเมืองออกแบบสร้างสรรค์ชุมชน รวมถึงกระบวนการหนุนเสริมต่างๆ เพื่อให้คนในชุมชนสามารถร่วมกันสร้างพื้นที่ทั้งสามแบบให้เกิดขึ้น เพื่อนำไปสู่สังคมสุขภาวะ ซึ่งกระบวนการนี้เน้นสร้างความเข้าใจของผู้เข้าร่วมจากประเด็นงานส่วนย่อยที่แต่ละคนขับเคลื่อน ว่าคุณค่านี้เป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่แบบใดในพื้นที่ 3 แบบ เช่น การมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง การกลับมาฟื้นฟูดูแลจิตใจของตนและคนรอบข้าง การจัดกิจกรรมเรียนรู้กับเด็กและคนในชุมชน ความสามารถคิดวิเคราะห์ เนื้อหา/จุดมุ่งหมายต่างๆ ของสื่อ การที่ชุมชนสามารถดูแลแก้ไขปัญหาต่างๆ ในชุมชนได้ และการที่คนทุกคนในสังคมสามารถมีสิทธิ์มีเสียง ได้รับสวัสดิการต่างๆ เท่ากัน เป็นต้น

ในส่วนของการพัฒนางานชุมชนให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัญหาใหญ่ของโลก เป็นอีกหนึ่งสาระสำคัญของสัมนาครั้งนี้ เพื่อให้แต่ละเครือข่ายได้มองเห็นมิติของเมืองในภาพใหญ่ขึ้น และเท่าทันต่อสถานการณ์โลก ส่งผลให้เด็กเยาวชนและนิเวศแวดล้อมสามารถรับมือกับสถานการณ์ปัญหาที่จะเกิดในอนาคต โดยกำหนดประเด็นให้เครือข่ายได้พูดคุยแลกเปลี่ยนกันตามกลุ่มสถานการณ์ปัญหาโลกที่สนใจและคิดว่าจะสามารถนำไปปรับใช้กับการทำงานของตน ได้แก่ สถานการณ์ภัยพิบัติ ภาวะโลกร้อน บทบาทของ Artificial Intelligence (AI) ในโลกยุคปัจจุบัน ปัญหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง(NCDs) ปัญหาสุขภาพจิต ปัญหาความเหลื่อมล้ำ และสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคทั่วโลก

วันสุดท้ายของสัมนา ชวนเครือข่ายมองภาพการทำงานร่วมกันโดยวิเคราะห์ผลกระทบจากสถานการณ์โลกต่อตนเอง หน้างานที่ทำอยู่ ชุมชน สังคม และประเทศ และสิ่งที่แต่ละเครือข่ายสามารถทำได้เพื่อรับมือต่อสถานการณ์ปัญหานั้น ปิดท้ายด้วยการสรุปสาระสำคัญของนิเวศสื่อสุขภาวะ โดยคุณเข็มพร วิรุณราพันธ์ ผู้จัดการสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน(สสย.) ซึ่งประกอบไปด้วย พลเมืองที่รู้เท่าทันสื่อ สารสนเทศ และดิจิทัล นิเวศสื่อสุขภาวะ และเมืองที่นับรวมทุกคน ซึ่งการมีเครือข่ายชุมชนที่เข้มแข็งจะขับเคลื่อนทั้งสามอย่างให้เกิดขึ้นได้ สสย. จึงขอขอบคุณเครือข่ายที่ร่วมกันยืนหยัดสร้างสิ่งนี้ และมองเห็นภาพการเดินทางไปสู่นิเวศสื่อสุขภาวะร่วมกันในอนาคต

งานสัมนาเครือข่ายสสย. มีภาคีเครือข่ายเข้าร่วมทั้งหมด 50 คน จาก 10 เครือข่าย ได้แก่

เครือข่าย MIDL for Inclusive Cities ภาคเหนือ จากจังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ และพะเยา

เครือข่าย Hatyai Scenario

เครือข่าย Salam Kedai Lama

เครือข่ายพิทักษ์สายน้ำปัตตานี

เครือข่ายสาธารณศึกษา (Feeltrip)

เครือข่าย Critizen

เครือข่ายสื่อท้องถิ่น เชียงรายสนทนา, MOJO ชายแดนใต้, Wartani และ แอดชายแดนใต้

เครือข่าย Young Food จังหวัดอุตรดิตถ์ หนองคาย อุบลราชธานี สงขลา และปัตตานี

กลุ่มกล้าก้าว

สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน(สสย.)

ขอบคุณข้อมูลจากเพจ สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน Child and Youth Media Institute