เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

จากทีมสนับสนุนชุมชนน่าอยู่เล็ก ๆ สู่โมเดลสุขภาวะชุมชนภาคใต้

ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2555 ผมได้ก้าวเข้ามาเกี่ยวข้องกับการพัฒนาชุมชนในจังหวัดยะลาเป็นครั้งแรก ในฐานะ ทีมสนับสนุนวิชาการให้กับชุมชนที่ได้รับทุนจาก สสส. ตอนนั้น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หาดใหญ่ เป็น node หลักของภาคใต้ และ สำนัก 6 สสส. คือผู้ที่เปิดพื้นที่ให้เราเรียนรู้ร่วมกับชุมชน

จากการลงพื้นที่ สนทนากับผู้นำท้องถิ่น และมองเห็นความหวังเล็ก ๆ ในชุมชนชายแดน ผมเริ่มเชื่อว่า “ถ้าเราสร้างพื้นที่ให้ชุมชนคิดและออกแบบเองได้จริง การเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นจากฐานราก”

ปี พ.ศ. 2559 เราเริ่มขยับตัวมากขึ้น ทีมพี่เลี้ยงภาคที่เคยกระจัดกระจายเริ่มรวมตัวกันและตั้งเป็น Node ย่อยภาคใต้ และในปีเดียวกัน ผมก็ได้รับบทบาทใหม่ในฐานะ PM ใต้ล่าง หน้าที่ของเราคือ ไม่เพียงแค่ให้คำปรึกษา แต่ต้องเชื่อมโยงภาคีหลากหลายเข้าหากัน และทำให้ชุมชนรู้สึกว่า “เขาไม่ได้เดินคนเดียว”

ปี พ.ศ. 2564 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อ สำนัก 6 เริ่มผลักดันให้เราทดลองทำงานแบบ “เชิงยุทธศาสตร์” โดยบูรณาการ อปท. กับ รพ.สต. ในตำบลเป้าหมาย เราเริ่มเห็นว่าถ้าสภาผู้นำชุมชนมีเครื่องมือดี ๆ และมีพี่เลี้ยงที่เข้าใจข้อมูล พวกเขาสามารถออกแบบแผนสุขภาวะของตัวเองได้อย่างจริงจัง

และในปี พ.ศ. 2566 เราเริ่ม “แยกทำ” ตามโมเดลที่หลากหลายมากขึ้น โดยมี สำนัก 3, 6 และ 7 ร่วมสนับสนุน ทำให้เราสามารถเปรียบเทียบ ทดลอง และเรียนรู้จากหลายแนวทางในแต่ละบริบทของพื้นที่

วันนี้ ปี พ.ศ. 2568 เราได้ “สกัด” ความรู้จากทุกบทเรียนที่ผ่านมา จนเกิดเป็น โมเดลการพัฒนาชุมชนน่าอยู่ที่เหมาะสมกับบริบทภาคใต้ — โมเดลที่ไม่ได้ถูกออกแบบจากห้องประชุม แต่เกิดจากผู้นำชุมชนจริง ๆ ที่ลุกขึ้นมาใช้ข้อมูล วิเคราะห์ปัญหา และสร้างแผนที่ตอบโจทย์ของเขาเอง

เราไม่ได้แค่นำเสนอ “โครงการ”แต่เรากำลังเสนอ กระบวนการที่เปลี่ยน “ผู้รับ” ให้เป็น “เจ้าของการเปลี่ยนแปลง”

และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ “ชุมชนน่าอยู่” ไม่ใช่เพียงแค่ชื่อโครงการ แต่มันกลายเป็นความเป็นไปได้ที่เกิดขึ้นจริง

ขอบคุณ

#สร้างสรรค์โอกาส

#สสส

#สภาผู้นำชุมชน

#พี่เลี้ยงชุมชนน่าอยู่ภาคใต้

สุวิทย์ หมาดอะดำ บันทึกเรื่องราว